Không còn nhiều thời gian cho các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu trong nước hoàn thành kế hoạch năm nay và chuẩn bị đón nhận đơn đặt hàng cho năm 2012. Tuy nhiên, trong bối cảnh khủng hoảng nợ châu Âu chưa có lối ra, kinh tế Mỹ và Nhật tiếp tục khó khăn đang thực sự gây nhiều “tâm trạng” cho một số ngành, nghề gia công xuất khẩu, đặc biệt là một số DN nhỏ với thị trường vẫn chưa ổn định.
Song, ở một số ngành nghề và những DN lớn trên địa bàn Đồng Nai đã có thị trường ổn định, thì dù 2011 khó khăn vẫn có khả năng hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng xuất khẩu. Vào thời điểm này, nhiều DN đã bắt đầu cân nhắc các đơn hàng mới trong năm 2012.
* Vượt lên khó khăn
Phó giám đốc Công ty cổ phần Đồng Tiến (Dovitec) Nguyễn Văn Hoàng cho biết, hiện công ty đang hoàn tất một số hàng cuối năm. Dự kiến, doanh thu của công ty năm nay đạt 372 tỷ đồng, tăng hơn 34 tỷ đồng so với năm 2010. Với đơn hàng năm 2012 Dovitec cũng đã có đến tháng 3. Tương tự, Công ty cổ phần may Đồng Nai (Donagamex) cũng đã có hợp đồng sản xuất đến hết quý I-2012. Năm nay, Donagamex ước đạt doanh thu xuất nhập khẩu 70 triệu USD, trong đó xuất khẩu đạt 45 triệu USD. Theo kế hoạch năm 2012, xuất nhập khẩu của Donagamex sẽ tăng lên 90 triệu USD. Ở lĩnh vực công nghiệp thực phẩm, Công ty Thế giới dinh dưỡng (Nutriworld) ở huyện Thống Nhất đã hoàn thành kế hoạch xuất khẩu năm 2011với chỉ tiêu xuất 600 tấn nấm mèo sang các thị trường châu Âu, Nhật và Hàn Quốc. Nutriworld hiện đang tìm kiếm các đơn hàng cho năm mới.

Công nhân của HTX tiểu thủ công nghiệp Định Quán đang sản xuất sản phẩm từ lục bình để xuất khẩu. Ảnh: Khắc Giới
Một số lĩnh vực chế biến, sản xuất khác như: hạt điều, cà phê xuất khẩu trong năm nay cũng được Sở Công thương đánh giá là khá thuận lợi, đều có mức tăng trưởng khá tốt. Sở Công thương cho biết, đến hết tháng 10, sản lượng cà phê xuất khẩu của các DN trong tỉnh đạt gần 84 ngàn tấn, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2010 và xuất khẩu 5,5 ngàn tấn nhân hạt điều, tăng 7%.
* Doanh nghiệp nhỏ bối rối đơn hàng
Tuy nhiên, nhiều DN nhỏ trên địa bàn Đồng Nai vẫn đang loay hoay giải quyết các đơn hàng cũ và chờ đợi đối tác “mở lời” đặt hàng cho năm mới trong nhiều nỗi tính toán, lo toan về thị trường khó, giá gia công giảm, nguyên vật liệu biến động khó lường. Đơn cử như Công ty TNHH Việt Hoa (ở huyện Trảng Bom) chuyên về sản xuất hàng mộc xuất khẩu, từ giữa năm đến nay DN luôn trong tình trạng “ăn đong” đơn hàng. Những năm trước đây, vào thời điểm này công ty đã ký hợp đồng hàng sản xuất đến khoảng tháng 2 sang năm, nhưng hiện tại nguồn hàng của công ty sản xuất chỉ còn đến giữa tháng 12 là hết, hiện chủ DN đang chạy đôn chạy đáo tìm hợp đồng.
Ông Trần Ngọc Liêm, Phó giám đốc Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TP.Hồ Chí Minh cũng nhận định, sang năm 2012, thị trường châu Âu vẫn còn có những khó khăn nhất định bởi ảnh hưởng tình hình khủng hoảng nợ công lan rộng ở một số nước trong khối EU. Theo đánh giá của CLB các nhà xuất nhập khẩu Đồng Nai thì năm 2011, khó khăn vẫn dồn lên “vai” các DN hoạt động sản xuất xuất khẩu trong lĩnh vực gốm sứ, chế biến gỗ, hàng thủ công mỹ nghệ và giày dép.
Ông Trần Văn Tắc, Giám đốc Công ty TNHH giày Tuấn Việt (KCN Nhơn Trạch) cho biết, hiện DN vẫn đang giải quyết nốt một số đơn hàng cuối năm 2011. Ông Tắc nhận xét, năm nay hợp đồng đặt hàng đến chậm hơn mọi năm. “Ở thời điểm này những năm trước, các hợp đồng cho năm mới đã có “lai rai”, ít nhất là đến hết quý I. Còn hiện tại, chúng tôi vẫn chưa có đơn hàng nào có thể nhận làm trong năm mới” - ông Tắc nói. Thông thường các năm trước, khách thường đặt hàng trước 5 - 6 tháng, song năm nay, cả hai bên đều e ngại vì bản thân DN cũng không dám nhận các đơn hàng dài hơi vì ngại biến động giá nguyên vật liệu. Mặt khác, lãi suất ngân hàng còn cao gây khó về đồng vốn trong khi mọi chi phí tăng mạnh, chẳng hạn, lương tháng 10-2011 đã tăng 28% so với tháng 7 cùng năm, đòi hỏi DN phải tính toán kỹ nếu không muốn lỗ vốn. Dự đoán tình hình thị trường năm 2012, ông Tắc cho rằng không mấy khả quan bởi hiện tại, Tuấn Việt đang xuất khẩu chủ yếu sang thị trường châu Âu và Mỹ, thế nhưng hai thị trường này năm sau vẫn sẽ còn nhiều khó khăn.
Quốc Khánh - Vi Lâm