Tính đến cuối tháng 10-2011, Sở Lao động - thương binh và xã hội đã cấp phép hoạt động có thời hạn cho 11 doanh nghiệp (DN) có chức năng giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động trên địa bàn Đồng Nai. Tuy nhiên, trên thực tế, còn có nhiều DN đang hoạt động chui trên lĩnh vực này.
Các phường Long Bình Tân, Long Bình, An Bình (TP.Biên Hòa) là địa bàn có nhiều DN giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động chui nhưng lại hoạt động công khai. Khi đến với các DN này, người lao động dù được hay không tìm được việc làm đều chịu thiệt.
* Người lao động bị thiệt
Trên biển thông báo tuyển dụng của DN giới thiệu việc làm V. (phường Long Bình) được dán rất nhiều tờ thông báo tuyển dụng của các DN trong nước lẫn DN có vốn đầu tư nước ngoài với thu nhập từ 2,5-3,8 triệu đồng/tháng. Người lao động được yêu cầu nộp bộ hồ sơ, kèm theo khoản lệ phí 100 ngàn đồng. Nếu người lao động được giới thiệu vào DN nào đó làm việc thì DN giới thiệu việc làm này lại tiếp tục được hưởng thêm một khoản tiền từ 300-500 ngàn đồng (là tiền hoa hồng môi giới do DN tiếp nhận lao động chi trả). Khi được hỏi, chị Phạm Thị Nguyệt, quê Hà Tĩnh, đang nộp hồ sơ ở công ty này cho biết: “Ở các DN giới thiệu việc làm có dán nhiều thông tin tuyển dụng. Để thuận tiện, tôi đến các DN này để nắm thông tin và nộp hồ sơ xin việc. Còn thực tình tôi không biết và không quan tâm đến việc họ có được cấp phép hay không!”.
Người lao động xem bảng tuyển dụng. Ảnh: C. NGHĨA
Không hẳn đóng lệ phí tuyển dụng là đã chắc có được việc làm. Cô Đỗ Thị Ngân, quê ở Nam Định, do chưa đến tuổi lao động nên đã nhiều lần cầm hồ sơ đi xin việc đều bị các DN từ chối tiếp nhận. Không còn cách nào nhanh hơn để có được việc làm, Ngân đã tìm đến DN giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động D. (phường Long Bình). “Khi em đến, nhân viên ở đây nhận hồ sơ, thu 100 ngàn đồng lệ phí và hứa có việc làm sẽ thông báo ngay. Tuy nhiên, qua nhiều ngày chờ đợi, đến nay em vẫn chưa nhận được thông báo nào từ phía DN này” - Ngân cho biết.
Qua số điện thoại bàn được giới thiệu trên tấm biển quảng cáo của DN giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động H. (không phải là DN nằm trong danh sách đã được cấp phép của Sở Lao động - thương binh và xã hội), nhân viên của DN này cho chúng tôi biết: “DN có thể cung ứng và đáp ứng các nhu cầu về số lượng lao động làm việc thời vụ mà các DN cần. Hàng tháng DN thuê lao động thời vụ chỉ cần trả tiền ngày công lao động thực tế của công nhân cho DN giới thiệu lao động. Còn thanh toán cho người lao động như thế nào DN không cần biết, miễn là người lao động không bỏ việc!”.
Anh Lê Thanh Xuân Hòa, quê ở Nghệ An cho biết, do không đủ giấy tờ tùy thân để xin việc trực tiếp vào DN nên đành phải tìm công việc thời vụ ở DN giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động. Mặc dù làm việc ở DN của nước ngoài, nhưng giữa anh Hòa và DN lại chẳng có bất cứ một bản hợp đồng lao động nào ràng buộc mà chỉ có bản hợp đồng lao động thời vụ duy nhất với nơi đã giới thiệu việc làm cho anh. “Trong bản hợp đồng thể hiện quyền của DN thì nhiều, còn lợi ích chính đáng của người lao động thì bị DN giới thiệu việc làm hớt tay trên” - anh Hòa than thở. Đó là chưa kể với những người lao động thời vụ như anh Hòa còn không có chế độ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội…
* Doanh nghiệp tạm đóng cửa khi có đoàn kiểm tra!
Lý do khiến người lao động vẫn phải tìm đến các DN giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động “chui” để tìm việc rất đa dạng: người lao động có thể được “phù phép” hợp thức hóa giấy tờ tùy thân, từ không đủ tuổi lao động thành người đủ tuổi, từ thiếu giấy tờ tùy thân đến sức khỏe không đảm bảo… vẫn có thể được DN chấp nhận. Trong khi đó, nếu rơi vào các trường hợp như trên, các DN có uy tín, chấp hành tốt Luật Lao động sẽ không tiếp nhận hồ sơ tuyển dụng.
Một trung tâm giới thiệu việc làm kiêm dịch vụ… cầm đồ.
Ông Lâm Thanh Thu, Trưởng phòng thông tin thị trường lao động của Trung tâm giới thiệu việc làm Đồng Nai (thuộc Sở Lao động - thương binh và xã hội) cho biết, tại trung tâm ngoài việc duy trì đều các phiên giao dịch việc làm vào ngày 10 (dương lịch) hàng tháng, thì hàng ngày từ thứ 2 đến thứ 7 trung tâm còn thường xuyên tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm cho người lao động thuộc mọi đối tượng, ngành nghề. “Người lao động đến tìm việc tại Trung tâm giới thiệu việc làm Đồng Nai không mất bất cứ khoản phí tuyển dụng nào. Các DN đến tuyển dụng cũng chỉ đóng một khoản phí nhỏ để đặt bàn tuyển dụng. Người lao động đến tìm việc cũng không phải qua khâu trung gian mà được giới thiệu gặp gỡ trực tiếp với nhà tuyển dụng. Nếu đáp ứng được các yêu cầu, người lao động sẽ được tuyển dụng đi làm ngay” - ông Thu cho biết.
“Sở đã nhiều lần tiến hành kiểm tra hoạt động của các DN không có chức năng vẫn cố tình giới thiệu, tuyển dụng và cung ứng lao động. Nhưng các DN này thường biết trước để tạm đóng cửa khi đoàn kiểm tra vừa tiến hành kiểm tra một hai DN đầu tiên. Đến nay, Sở chưa có thống kê cụ thể số DN hoạt động chui trên địa bàn. Thời gian tới, Sở sẽ tiến hành kiểm tra và xử lý các DN không được cấp phép nhưng cố tình hoạt động trên lĩnh vực này, gây tổn hại cho người lao động” - ông Lâm Duy Tín khẳng định.
Công Nghĩa