Đón nhận bức tranh thêu “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên”: Để dòng mạch văn hóa tiếp nối và tỏa sáng…

Cập nhật lúc 21:04, Chủ Nhật, 05/02/2012 (GMT+7)

Chiều nay 6-2 tại Văn miếu Trấn Biên, đúng vào ngày rằm tháng giêng, tỉnh Đồng Nai sẽ đón nhận bức tranh thêu “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên” do Công ty XQ Việt Nam trao tặng.

Từ một tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật thể hiện được không gian kiến trúc lẫn sức sống của Văn miếu Trấn Biên, với sự sáng tạo tài hoa và cảm nhận cái “hồn” tác phẩm của các nghệ nhân nghề thêu, bức tranh thêu “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên” không chỉ là kiệt tác mỹ thuật của các nghệ sĩ mà đã kết tinh thành giá trị văn hóa trong tâm thức người Biên Hòa - Đồng Nai.

* Tác phẩm kết tinh từ tâm hồn

Là một nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng, có nhiều tác phẩm đoạt giải thưởng trong lẫn ngoài nước, nhưng nhắc đến bức ảnh “Văn miếu Trấn Biên nhìn từ tầm cao”, nghệ sĩ Dương Quốc Định vẫn bộc lộ sự hào hứng và cho rằng tác phẩm đó là một cơ duyên rất lớn trong nghiệp cầm máy. Quốc Định kể, ngay từ lúc Văn miếu Trấn Biên được phục dựng lại, anh đã say mê nét kiến trúc và không gian độc đáo của nơi này. Xem xét các bức ảnh chụp của các đồng nghiệp, bản thân cũng vác máy đến nơi này để bấm rất nhiều lần, nhưng chưa có bức ảnh nào khiến anh ưng ý bởi chưa có góc máy nào có thể thu hết được kết cấu, bố cục không gian của Văn miếu Trấn Biên vào ống kính.

Một góc trang trí tại đường hoa trước Văn miếu Trấn Biên. Ảnh: T.Thúy
Một góc trang trí tại đường hoa trước Văn miếu Trấn Biên. Ảnh: T.Thúy

Trăn trở tìm ý tưởng suốt năm trời, cơ duyên đến khi Dương Quốc Định gặp Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Huỳnh Văn Tới vào năm 2008. Nghe anh Định bày tỏ băn khoăn, Trưởng ban Tuyên giáo không chỉ động viên, khích lệ mà còn hết mình hỗ trợ anh sáng tác. Ông nhờ người bạn bên ngành xây dựng dựng cho Quốc Định 2 giàn giáo cao gần 20m ở 2 vị trí khác nhau, rồi thêm một chiếc cần cẩu hỗ trợ nâng người nghệ sĩ lên để anh tìm độ cao phù hợp. Chơi vơi trên cao suốt một ngày đêm để chờ đợi những khoảnh khắc thích hợp với ý tưởng, nhất là vào buổi tối khi cảm thấy nền trời làm hậu cảnh đã đạt phải “a lô” cho bộ phận hậu cần bật hết đèn lên để “chộp” cho được nét lung linh của Văn miếu Trấn Biên lúc hoàng hôn, Quốc Định đã bấm hàng trăm bức ảnh, từ đó chọn ra 70 bức ảnh đạt yêu cầu để mọi người xem xét, tìm ra bức đẹp nhất.  Bức ảnh “Văn miếu Trấn Biên nhìn từ tầm cao” đã ra đời trong sự lao động vất vả, công phu và đầy đam mê như thế.

Theo thông tin từ Công ty XQ Việt Nam, bức tranh thêu “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên” có chiều cao 1,7m, chiều ngang 3,7m, trọng lượng bức tranh khoảng 52,5kg. Bức tranh do 5 họa sĩ vẽ phác thảo và được 6 nghệ nhân thêu khởi công thực hiện vào ngày 27-12-2008, thời gian hoàn thành là 1.003 ngày.

Với ông Võ Văn Quân, Tổng giám đốc Công ty XQ Việt Nam, Văn miếu Trấn Biên không còn là biểu tượng văn hóa của riêng Đồng Nai mà đã nằm trong tâm thức của cả vùng đất phương Nam, trong đó có cả Lâm Đồng - nơi khởi nguồn của dòng sông Đồng Nai. Vì thế, việc thể hiện từ bức ảnh trở thành bức tranh thêu không chỉ đơn thuần là tôn vinh giá trị của nghề thêu tay truyền thống của Việt Nam mà còn là hành trình hướng về cội nguồn để tạo ra một giá trị văn hóa. Càng tâm đắc hơn khi đây là bức tranh thứ hai được các nghệ nhân XQ thực hiện sau bức tranh thêu “Ước vọng ngàn năm Thăng Long” tặng TP. Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội vừa qua, “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên” như một sự tiếp nối dòng mạch văn hóa từ Thăng Long và lan tỏa đến phương Nam…

* Sự kiện văn hóa đầu xuân mới

Để việc đón nhận bức tranh thêu trở thành một ngày hội văn hóa của người dân trong tỉnh, không gian Văn miếu Trấn Biên đã được trang hoàng rực rỡ. Hai đầu đường của văn miếu được dựng thành 2 cổng chào hình rồng cách điệu. Trên trục đường chính ngoài cổng văn miếu được sắp đặt như một đường hoa thu nhỏ. Ngoài các loại hoa thường có của Đồng Nai, như: cúc, mâm xôi, trạng nguyên, mào gà, các loài hoa đặc trưng của xứ lạnh Đà Lạt như lys, địa lan, lay-ơn, huệ tây… cũng góp phần khoe sắc khiến đường hoa tràn đầy phong vị mùa Xuân. Đặc biệt, Công ty XQ đã dành ra 2 ngàn chậu hoa sống đời sau khi trang trí sẽ tặng cho người dân Đồng Nai đến với buổi lễ. Điểm xuyết cho không gian hoa là những bức tranh thêu tay của các nghệ nhân XQ được lồng khung thật đẹp để người Đồng Nai có dịp chiêm ngưỡng nét tinh xảo của nghệ thuật thêu truyền thống.

Văn miếu Trấn Biên cũng trưng bày và giới thiệu một số hiện vật liên quan đến bức tranh thêu “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên”. Ông Võ Văn Quân cho biết, trong gần 3 năm thêu tranh, số chỉ dư, chỉ vụn sử dụng thêu tranh, kể cả kim thêu đều được các nghệ nhân lưu giữ và làm thành những món quà lưu niệm. Số chỉ thêu tranh còn lại - được đặt tên là sợi chỉ ước nguyện đã được dùng thêu 15 bộ áo, chỉ vụn thì kết thành 9 quả cầu nguyện ước hoặc kết vào các giỏ chỉ dành tặng cho người Đồng Nai. Ngoài ra, 2 chiếc hộp da chứa chữ ký của du khách Đồng Nai trong thời gian bức tranh thêu trưng bày tại Đà Lạt và những tư liệu, hình ảnh, mẫu vẽ liên quan đến bức tranh, tất cả đều được trưng bày trong dịp này.

Bên tranh, thơ cũng thêm Xuân…

Vào lúc 17 giờ ngày 6-2, ngay sau lễ đón nhận bức tranh thêu “Trời Nam - Nguyên khí Trấn Biên” là chương trình giao lưu nghệ thuật Đồng Nai - Công ty XQ Việt Nam và cũng là chương trình kỷ niệm Ngày Thơ Việt Nam lần thứ X, diễn ra tại khuôn viên nhà hàng Du Long (Khu du lịch văn hóa Bửu Long).

Chương trình Ngày Thơ Việt Nam năm nay, ngoài tiết mục diễn ngâm bài thơ Nguyên Tiêu của Chủ tịch Hồ Chí Minh - một nghi thức không thể thiếu của Ngày Thơ, sẽ là các tiết mục biểu diễn ngâm thơ, văn nghệ của các nghệ sĩ Đồng Nai và XQ. Trong đó, một số sáng tác mới sẽ được giới thiệu đến công chúng, như bài thơ Mãi mãi một niềm tin (Hoàng Đình Nguyễn, giải nhất cuộc thi sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật, báo chí về chủ đề học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh năm 2011), Tổ quốc nhìn từ biển (Nguyễn Việt Chiến), Giấc rừng (Đàm Chu Văn), Tìm mẹ, Ngọn lửa gươm đàn (Minh Đức Triều Tâm Ẩn - Công ty XQ Việt Nam). Khoảng 80 nghệ sĩ, diễn viên của Đồng Nai và XQ sẽ tham gia biểu diễn để chương trình thêm sinh động và phong phú.

Hà Lam

 

 

 

 

 

 

 

 

.
.
;
.
.