Đồng quản lý rừng - một giải pháp phát triển bền vững

Hiện Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã và đang xúc tiến giải pháp đồng quản lý rừng, nhằm phát triển tài nguyên này một cách bền vững trong giai đoạn từ nay đến năm 2020.

Rừng quốc gia Cát Tiên. Ảnh minh họa: T.L

Hiện Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã và đang xúc tiến giải pháp đồng quản lý rừng, nhằm phát triển tài nguyên này một cách bền vững trong giai đoạn từ nay đến năm 2020.

Trước mắt, Bộ sẽ tổ chức thực hiện thí điểm tại một số Công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng đặc dụng, ban quản lý rừng phòng hộ để tổng kết, rút kinh nghiệm và hoàn thiện chính sách thực thi trong cả nước.

Theo đó, ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, doanh nghiệp được Nhà nước giao rừng và đất lâm nghiệp sẽ thực hiện cơ chế đồng quản lý với dân cư địa phương, trên cơ sở cùng chia sẻ trách nhiệm quản lý bảo vệ rừng, phát triển rừng và cùng hưởng lợi ích từ rừng và sự đóng góp của các bên chủ rừng và cộng đồng dân cư địa phương.

Thông qua cơ chế chia sẻ trách nhiệm và lợi ích tạo cho cộng đồng, các cá nhân, hộ gia đình sống trong và gần rừng (chủ yếu là rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng sản xuất tự nhiên), có cơ hội tiếp cận có kiểm soát các nguồn tài nguyên được chia sẻ, nâng cao động lực của cộng đồng trong bảo vệ, bảo tồn và phát triển rừng, từng bước thực hiện xã hội hóa hoạt động quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn thiên nhiên.

Về cơ chế chính sách đối với rừng đặc dụng, Nhà nước bố trí ngân sách sự nghiệp bảo vệ rừng hàng năm cho khoán bảo vệ rừng đặc dụng ở khu vực rừng bị đe dọa xâm hại cao, gắn với bảo đảm cuộc sống của người dân với mức bình quân 300 ngàn đồng/hécta/năm.

Việc tổ chức tận thu, tận dụng lâm sản và chia sẻ lợi ích, kể cả việc tiếp cận nguồn gen trong các khu rừng đặc dụng phải theo quy định của pháp luật. Người dân tham gia bảo vệ rừng được hưởng lợi ích từ chi trả các dịch vụ môi trường của rừng, như cung cấp nước cho nhà máy điện, nước, cho thuê cảnh quan kinh doanh du lịch sinh thái theo dự án.

Đối với rừng phòng hộ, sẽ thành lập các ban quản lý những khu rừng phòng hộ quy mô lớn. Những diện tích dưới 5 ngàn hécta giao cho các tổ chức, hộ gia đình, doanh nghiệp quản lý; trong đó ưu tiên giao cho cộng đồng dân thôn, hộ gia đình và cá nhân sinh sống trên địa bàn.

Riêng với rừng phòng hộ là rừng tự nhiên, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đề xuất Nhà nước bố trí ngân sách sự nghiệp hàng năm, để tiếp tục ổn định diện tích giao khoán bảo vệ rừng cho đồng bào dân tộc tại chỗ (đặc biệt là khu vực thuộc đối tượng quy định tại Nghị quyết 30a của Chính phủ), ở một số khu rừng phòng hộ đầu nguồn, phòng hộ ven biển với mức khoán bình quân 200 ngàn đồng/hécta/năm. Đồng thời, tiếp tục thực hiện việc khai thác lâm sản theo phương án điều chế, tận thu, tận dụng lâm sản theo quy định của pháp luật. Người nhận khoán bảo vệ rừng cũng được hưởng lợi ích từ chi trả các dịch vụ của rừng.

Văn Hào